Van oude Voyagien, de wereld om

Dr. M.G. De Boer

Uitg. van Hoeve, hardcover, geillustreerd, fotomechanische herdruk.

VOORREDE.
In het tweede deel dezer "Voyagiën" wordt een drietal reizen behandeld, minder bekend, maar vooral niet minder merkwaardig dan de scheepstochten, waaraan het eerste deel gewijd was. In de eerste plaats de noodlottige reis van Mahu en de Cordes, van welks vijftal sterk bemande schepen er slechts één terug kwam; van de bijna vijfhonderd opvarenden zag hoogstens een vijftigtal het vaderland weer terug! Niet minder ongelukkig liep de tocht van Olivier van Noort af; van zijn viertal schepen bracht ook hij er slechts één met een zwakke bemanning weer in behouden haven. Als handelsonderneming mislukte de tweede tocht zoo goed als de eerste, maar beide geven een schitterende getuigenis voor den durt en de volharding onzer zeelieden, die de aandacht trekken, zelfs in die tijden van weergaloozen ondernemingsgeest.

Met de reizen van het jaar 1598 maakt de reis van le Maire naar het onbekende Zuidland een eigenaardige tegenstelling. Blijkbaar heeft men met de droeve ervaringen der voorgangers zijn profijt gedaan; reeds de tocht naar de zuidspits van Amerika gaat met veel minder rampspoed gepaard; zonder groote bezwaren wordt langs een nieuwen weg de Zuidzee bereikt. Het verdere deel der reis gelijkt een idylle; vooral wanneer men aankomt bij die gelukkige natuurkinderen op de Polynesische eilanden, die leven "ghelijck de voghels in 't wout; die sayen noch en mayen; de aerde geeft daer van selfs al 't ghene sy tot onderhoudt huns levens van noode hebben, soodat men dan bijna 't leven siet. de gulden eeuwe, daer de Poëten van hebben geschreven."
Trouwens niet alleen de omstandigheden zijn anders, ook de schepelingen. De scheepsgasten van de Trouwe en van Van Noort zijn nog als onze oude watergeuzen; zij glunderen, als ze een Spanjaard over boord "depecheren", en leveren zonder al te grooten tegenzin hun eigen vice-admiraal aan de genade ........................ ...................