Uit de wereld van de Karmel, de geschiedenis van een religieuze orde en haar betekenis nu

Uitg. Luyten, softcover, geillustreerd.

Ter inleiding

Er zijn nogal wat aanleidingen om dit jaar een boekje over de Karmel uit te geven. Daar is vooreerst weer een toenemende belangstelling voor de Karmel. Steeds vaker wordt door mensen die met ons werken en leven de vraag gesteld: Wie zijn jullie eigen­lijk? Waar komen jullie vandaan? Wat is die Karmel? Vragen die we graag willen beantwoorden. Vervolgens is er het voornemen van de Kerk om één van de leden van de Nederlandse karmel zalig_te verklaren, Titus Brandsma. Deze karmeliet wijdde zijn leven aan de studie van spiritualiteit en mystiek, maar was voor de Duitse bezetter in Nederland zo'n 'kleine gevaarlijke monnik', dat die hem via een concentratiekamp uit de weg heeft geruimd. Zijn eenvoud en ongekunstelde vroomheid, gepaard aan een ra­dicale inzet voor de nood van zijn tijd, staan model voor hetgeen de Karmel bezig houdt. Dit boekje wil dat model wat verder uitlijnen en inkleuren voor hen die de inspi­ratie van Titus en van de Karmel willen delen. Tenslotte is er de vernieuwingsbewe­ging , die sinds het tweede Vaticaans Concilie binnen de religieuze orden en congre­gaties op gang is gekomen en ertoe geleid heeft, dat de uiterlijke vormgeving van het religieuze leven vrij radicale wijzigingen onderging, ook binnen de Nederlandse kar­meI. Het open venster op de samenleving, dat Johannes XXIII bij de aanvang van het concilie voor ogen stond, alsmede een herbezinning op het Karmelitaanse leven vanuit de bronnen aan de oorsprong, hebben geleid tot nieuwe vormen van religieus leven, die de Karmel onherkenbaar hebben gemaakt voor hen die nog het traditionele beeld voor ogen hebben: de Karmel als een gesloten en naar binnen gekeerde vesting voor mensen die de wereld vaarwel hebben gezegd. Die onherkenbaarheid ten opzichte van het ver­leden vinden wij een kwalijke zaak, die een normaal verkeer onder de mensen in de weg staat. Stilte en verborgenheid hebben de Karmel altijd gesierd, ook nu nog, maar daarbij willen wij het proces van vernieuwing dat bij ons ingang heeft gevonden en nog niet is afgesloten, duidelijk maken, zodat de eigen gaven van de Karmel, de eigen mogelijkheden van deze religieuze leefwijze voor onze tijd naar voren komen. Ook voor onze tijd is de boodschap van de Karmel belangrijk. Die boodschap dient verder gedra­gen te worden.

Wij beginnen onze beschrijving met een weergave van de regel van de Karmel, die al meer dan zeven eeuwen oud is. Dat is heel oud, maar de eeuwen door en ook nu nog trekt deze regel als leefmodel om zijn kernachtige en persoonlijke stijl. De regel beschrijft een leefwijze die gericht is op het 'enig noodzakelijke' van het evangelie. Hij is geschreven voor dertiende-eeuwse migranten uit het westen, die naar het H. Land gekomen waren als kruisvaarders en pelgrims en rond de Karmelberg neerstreken om daar een godgevallig leven te leiden 'in het voetspoor van de Heer'. Ook de persoon van de profeet Elia stond hun voor ogen, als ziener op de berg Horeb met zijn woord: ...........................................