Prinsen, Priesters en Paria's": Riezen door India en Thailand

A. den Doolaard

Uitg. Querido, hardcover met stofomslag, geillustreerd

In 196o en 1961 heeft de schrijver twee uitvoerige reizen ondernomen naar India en Thailand. Hij trok er rond, niet als toerist, zoals hij zelf zegt, maar als pelgrim, als steeds op zoek naar de mens en diens levensgeheim. Thailand met zijn glimlachende bevolking beleefde hij als een idylle, maar India is voor hem 'het drama van het mensenleven op aarde'.

Voor Marco Polo was India een wonderland. Vandaag is het een land dat vechten moet tegen de honger. Tegelijk bezit het een verbijsterende rijkdom aan de schoonste monumenten der menselijke beschavingsgeschiedenis.

Den Doolaard trok eerst naar het noorden, naar de Himalaja, de woning der sneeuw. In de bergen maakte hij een plechtigheid mee die weinig westerlingen hebben aanschouwd: een orakelpriester voorspelde de toekomst aan zijn dorpsgenoten, die daarop het lam der zonde uitdreven. Op spannende wijze beschrijft hij een trektocht door de hoge bergen langs de Tibetaanse grens. Daarop maakte hij een autotocht van duizenden kilometers door de steppen van Rajasthan, India's kleurigste staat, waar hem in de laatste Brahmatempel van India het heilige water van de schepper werd geschonken.

In Benares dompelde hij zich met duizende pelgrims in de Ganges, om daarna rond te zwerven door de armoe-buurten van Calcutta en Bombay. Van deze verdwazing der ellende kwam hij bij in het paleis van de maharadja van Porbandar, de geboorteplaats van Ghandi.

Op een tweede reis bezocht hij eerst Thailand, om het Boeddhisme te leren kennen, en daarna het wonderland der Dravidi, Zuid-India niet zijn indrukwekkende tempeltorens en kinderlijk goedaardige bevolking.
Hij gaat niet alleen diep in op de voor westerlingen dikwijls onthutsende vormenrijke Indische kunst, maar ook op dc grote maatschappelijke problemen: het kastewezen, de bevolkingsexplosie en de wanhopige strijd die de staat voeren moet tegen honger en gebrek, terwijl China vanuit het noorden dreigt.

Hij beeldt wezen en ontwikkeling uit van Hindoeïsme en Boeddhisme maar dan zonder dweperige bewondering. Steeds zoekt hij achter de verschijnselen naar het wonder van de onuitputtelijke menselijke scheppingskracht. Voortreffelijk weet de schrijver te schilderen hoe deze miljoenenmassa's tastend hun eigen weg zoeken tussen twee levensvormen: de westers-technische en de oosters-transcendentale. Dat maakt dit boek tot veel meer dan enkel een avontuurlijk reisverhaal.