Onze eeuw

Gerhard Loeber

Uitg. Trispar, hardcover , geillustreerd


HOOFDSTUK 1
1846
OP 28 NOVEMBER 1946 is het een eeuw geleden, dat C. Gerhard H. G. Loeber te Amsterdam in een perceel aan den Nieuwendijk, thans genummerd 243 , een papierhandel vestigde, die zich niet alleen in al die jaren heeft gehandhaafd, doch zich onafgebroken heeft uitgebreid. Een eeuw, „onze eeuw", zeggen de medewerkers van de firma Gerhard Loeber, honderd jaren, waarin de wereld een zoo ander gezicht heeft gekregen, dat men haar nauwelijks zou herkennen, indien niet zekere instituten en zekere namen toch een verbinding tot stand brachten, die ons de waarheid doen erkennen van de spreekwijze, die leert, dat hoe meer er verandert hoe meer er hetzelfde blijft. Een van die namen, welke op zijn eigen bescheiden plaats het verband aanbrengt in het bonte weefsel der historie, luidt Gerhard Loeber.

Men spreekt het zoo gemakkelijk uit: honderd jaren. Voor de Loebers beteekenen zij drie generaties. Voor den papierhandel en -industrie vertegenwoordigen zij een ongekende ontwikkeling. Voor Nederland staan zij voor een niet al te schokkend avontuur aan het „venster van Europa" — een venster, dat eerst aan het eind van die periode plotseling zal worden ingeworpen. Voor de wereld houden zij een verbijsterende evolutie in, door menige ingrijpende revolutie onderbroken. Wat honderd jaren zijn, beseft men eerst goed, wanneer men de omstandigheden aan het begin en aan het eind van die periode eens met elkaar vergelijkt.

Luisteren wij naar Van de Vijver, wanneer hij opsomt wat er in het Amsterdam van dien tijd alzoo naar zijn meening niet in de haak was: „De achterstraten en grachten, zoowel in de Jordaan als elders, zijn door het vervallen der huizen en de daardoor ontstane opene plekken, afsigtelijk; en hetgeen daarenboven te bejammeren is bestaat daarin, dat men geene verbetering of herstelling kan hopen, aangezien de bewoners meestal trachten naar het betere gedeelte der stad te verhuizen. Hierbij komt de klagt over een onaangenamen reuk in de stad. Hoewel sommige klagers geenszins van overdrijving zijn vrij te pleiten, is deze klagt echter gegrond, en vooral van toepassing op het oudere gedeelte der stad. Veel echter wordt daartoe ....................