Omtrent de dood

G.J.F. Bouritius en anderen

Uitg. Romen, softcover

HIERNAMAALSVOORSTELLINGEN BUITEN HET CHRISTENDOM
`Niemand is er die terugkomt van die andere kant
om ons te vertellen over hun toestand,
om ons te spreken over hun noden,
om onze harten gerust te stellen
tot het ogenblik dat ook wij zullen gaan
naar de plaats waar zij eerst zijn heengegaan'
Lied van de Harpspeler, Nieuwe Rijk, Egypte.l

1. Het bestaan van hiernamaalsgeloof.
a. De hiernamaalsgedachte, een universeel verschijnsel in de godsdienstgeschiedenis
De schrijnende onzekerheid, de blijvende verbondenheid en het diepe gevoel van onmacht met betrekking tot hun doden zoals ze in dit vers van de egyptische harpspeler zo eenvoudig zijn weergegeven hebben de mensen in alle godsdiensten en alle tijden gekweld.

Dit vers, dat werd aangetroffen als inskriptie op graftombes van het Nieuwe Rijk, in welke fase het oude Egypte kultureel, politick en godsdienstig een grote bloei bereikte (1580-1085 v.Chr.) gaat echter reeds eeuwen terug: een gedicht gegraveerd in de sarkofaag van koning Antef van de elfde dynastie ( ± 21602000 v.Chr.) bevat dezelfde gedachte.

Aanleiding is de bittere klacht, dat zovele oude grafmonumenten in puin zijn gevallen. Juist voor Oud-Egypte was de graftombe een zichtbare garantie, dat het leven, kon het op aarde niet blijven voortbestaan, tenminste in de dood voortbestond: de levende leeft onder de ....................