Nederlansch Jaarboek voor fotokunst 1944/46

G.J. Speekhout redactie

Uitg. Smit, hardcover, geillustreerd, afm 24 x 31 cm
binding is kwetsbaar

INLEIDING
Dit is het eerste Jaarboek, dat in een vrij Nederland verschijnt. Vijf large, donkere en moeilijke jaren liggen achter ons, jaren waarin ons schoone en bloeiende land van welvaart verviel tot armoede, waarin alles werd ontwricht en ontworteld en waarin ons naast de enorme materieele schade, een niet minder gevoelige moreele slag werd toegebracht. Vijf jaren waren er noodig, jaren van harden, meedoogenloozen strijd, om de overwinning te behalen op de machten der duisternis, het brute geweld, dat als zijn ideaal zag de vrije menschheid zijn wil op te leggen en voor altijd in boeien te slaan.

Slechts op het allerlaatste oogenblik is een groot deel van ons and aan een totalen ondergang door den honger ontkomen. Een ander deel heeft de verschrikkingen van den modernen oorlog aan den lijve ondervonden en have en goed verloren. Niettemin: het Nederlandsche yolk is gebogen, doch niet gebroken. Het zal de ruggen weer strekken, zijn taak weer opnemen, zijn plaats weer bezetten in de rij der volkeren. Thans begint, hopen wij, de opgang naar een betere wereld, waarin catastrophes, zooals wij die hebben beleefd, zich niet meer zullen herhalen. Het is onze plicht daarvoor al onze krachten in te zetten, ieder op zijn plaats en naar zijn vermogen. Wij zullen onze herkregen vrijheid als een kostbaar bezit hebben te bewaren en te waardeeren en waardig te toonen. Wij weten nu wat knechtschap en onderdrukking zijn.

Dat ons cultureele leven bij dit alles ernstige verliezen heeft geleden is vanzelfsprekend. Van een serieuze beoefening der kunstfotografie kon in zulk een tijd nauwelijks sprake zijn. In ons land ontbrak het den meesten werkers aan den lust daartoe; in de landen, die actief aan den oorlog deelnamen, werden alle krachten geconcentreerd op de dienstbaarmaking der fotografie aan de oorlogvoering. En welk een ontzaglijk belangrijke rol heeft zij daarbij gespeeldl Verreweg het grootste deel der productie van materiaal en apparaten is voor militaire doeleinden gebruikt. Wanneer men tracht zich een voorstelling te vormen van hetgeen er aan fotomaterialen noodig is geweest voor de millioenen en nog eens millioenen opnamen, die er gemaakt zijn ten behoeve van militaire operaties, de opleiding van werkkrachten in de oorlogsindustrie, de opleiding van manschappen voor offensieve en defensieve doeleinden, de vliegtuigverkenningen boven vijandelijke gebieden, de nieuwsdiensten enz., dan krijgt men een indruk van de zeer belangrijke taak, die de fotografie heeft vervuld.

Het iigt voor de hand, dat onder zulke omstandigheden een snelle evolutie in technisch opzicht moest plaats vinden. In nagenoeg elk onderdeel der fotografie, zooals camerabouw, optiek, zwart-wit negatiefemulsies, ontwikkelaars, kleurenemukies en -procede's en verdere hulpmiddelen zijn meer of minder belangrijke vorderingen gemaakt, waarvan wij straks, wanneer invoer weer mogelijk zal zijn, zullen kunnen profiteeren. Dit geldt natuurlijk evenzeer voor ........................