Madame De Pompadour

Mitford Nancy

Uitg. Becht, hardcover met stofomslag, geillustreerd
9 handtekeningen op titelblad

Hoewel de achttiende eeuw als ieder tijdvak zijn schaduwzijden vertoont, kunnen wij ons nauwelijks een periode voorstellen die op artistiek terrein rijker vruchten heeft afgeworpen dan die waarop madame de Pompadour zo duidelijk haar stempel heeft gedrukt.

Schrijvers en dichters, schilders en ambachtslieden heeft zij geinspireerd, kunstenaars als Voltaire, Gabriel en Boucher hebben zich onder haar bescherming in volle vrijheid kunnen ontplooien, bouwwerken en meubelen die wij betitelen als Louis Quinze zouden eigenlijk haar naam moeten dragen.

Ook op politiek terrein is de invloed van het eenvoudige Parijse meisje Jeanne-Antoinette Poisson, dat opklom tot een van de machtigste vrouwen die Frankrijk ooit gekend heeft, van niet te onderschatten betekenis geweest. Haar gunstelingen bekleedden belangrijke sleutelposities en menig plan van Lodewijk XV heeft zich dan ook, zonder dat hij zich de oorzaak daarvan altijd bewust was, heel anders ontwikkeld dan in zijn bedoeling lag.

Nancy Mitford schreef reeds eerder over deze hoogst merkwaardige vrouw en zich hierop baserend maakte zij gaarne gebruik van de geweldige mogelijkheden die de moderne reproductietechniek biedt om ons het leven van die tijd niet alleen in woord maar ook door middel van een keur van illustraties in kleur en zwart-wit voor ogen te toveren. Uit het boek van deze schrijfster over Lodewijk XIV en zijn tijd kennen wij haar reeds als begiftigd met een bijzonder scherpe kijk op het privé-leven van historische figuren en een groot gevoel voor humor.

Zoals vele Franse vorsten was Lodewijk XV niet alleen gehuwd, maar bezat hij ook een officiële maîtresse en titre, een 'functie' die madame de Pompadour tot haar dood, ruim twintig jaar werkelijk liefdevol heeft vervuld. Bij haar voelde deze in wezen verlegen koning zich eigenlijk alleen echt op zijn gemak. In de voor haar gebouwde, voor vrijwel niemand toegankelijke petits appartements van het immense paleis van Versailles zijn vele voor Frankrijk belangrijke beslissingen genomen. Maar ook het officiële hofleven werd eleganter. speelser, frivool zelfs.

Voorbij waren de stijve formaliteit, het zwaarwichtige en het l'état c'est moi welke de regering van Lodewijk XIV gekenmerkt hadden; dit was de tijd van de vrolijke feesten, de bals in de open lucht, de opera's en de blijspelen, maar ook de tijd waarin filosofen en encyclopedisten grote invloed kregen en de grondslag legden voor de ondergang van het ancien régime, welke in de Franse revolutie zijn dramatische hoogtepunt
zou vinden.

Een kostelijk boek dat op fascinerende wijze een voor allen begrijpelijk inzicht biedt in een van de meest boeiende perioden uit de geschiedenis.