Leven en avonturen van een Oostinjevaarder op Bali

Krarup Nielsen Aage

Uitg. Querido, hardover, geillustreerd


INLEIDING
Onder geleide van Aage Krarup Nielsen zijn wij „Door de Tropen naar de Zuidelijke IJszee ter Walvischvangst" gevaren, en we reisden „De Halve Wereld rond": Kopenhagen-Antwerpen-Suezkanaal-Indië-Burma-Siam-China en terug via Siberië en Rusland.

Die trips smaakten, en wij spitsen onze ooren nu de mentor nog iets te zeggen heeft over een zijsprong dien hij maakte op de reis „De Halve Wereld rond" naar „het Zonneschijn-eiland Bali." Geen relaas ditmaal van versch eigen avontuur, doch, na een paar penteekeningen van land en volk van Bali, de reis-, levens- en oorlogservaringen van een compatriot, wiens sporen Nielsen ginds speurde, en bij wiens graf te Koeta hij verwijlde. „Leven en avonturen van een Oostinjevaarder op Bali" is de verdietschte titel van het nieuwe boek, en voor dien Oostinjevaarder verzocht Nielsen mij eenigen loodsdienst te presteeren.

Vertellen wij dan, dat die Oostinjevaarder is Mads Lange, die van 1834 tot '39 op Lombok, en vervolgens op Bali geleefd heeft tot 1856. Toen bedoelde hij terug te keeren naar Denemarken. Een afscheidsgroet aan den vorst van Tabanan werd geschreven maar niet verzonden, een Maleische brief op palmblad in Salische karakters.... de expeditie bleef achterwege, de retourreis ging niet door, maar wèl de ziekte die het reisplan had doen geboren worden: deze resulteerde in een vèrdere reis, waarbij de stoffelijke mensch moest worden achtergelaten; Lange stierf den 13den Mei 1856.

In 1921 gewerden mij op Bali vragen van den archivaris van het Bali-Instituut, den heer C. Lekkerkerker: 6f er nog sporen waren van Mads Lange's factory te Koeta, en Öf zijn graf daar nog viel aan te wijzen. De controleur van Badoeng kon mij weldra inlichten, dat Lange's graf terecht was: de poenggawa van Koeta had het hem gewezen.
................................