Kunstzin der eskimo's Etnografische voorwerpen uit Oost-Groenland

A.J. de Lorm

Uitg. A.A.M. Stols, hardcover , geillustreerd
21 blz tekst, 32 Platen


DE Oostkust van het immense Groenland, het grootste eiland op aarde, was vóór 1884 slechts sporadisch door Europeanen bereikt en van bewoners op die kust was niets bekend. In 1884 bereikte de Deen Gustav Holm na een avontuurlijke en moeizame tocht de eenige menschelijke nederzetting aan die lange Oostkust, Angmagsalik geheeten, om daar te overwinteren en in 1885 de terugtocht te volbrengen.

Nadien hebben de Denen de zorg voor dat bewoonde district op zich genomen, dat tengevolge van het aanhoudende drijfijs voor de kust in een dergelijke afgeslotenheid verkeert dat in 1910 nog gesproken werd van een der meest geïsoleerde plaatsen op aarde. En dat is eigenlijk nog zoo. Eenmaal per jaar is er een scheepsverbinding en wel met Denemarken. Ook naar West-Groenland is er geen verkeer dan over Kopenhagen. In de halve eeuw die sedert de ontdekking der Angmagsalingmiut, zooals de bewoners zich zelve noemen, is verstreken zijn er onder Europeeschen invloed in het leven der Groenlanders wel veranderingen gekomen. De bevolking is gekerstend en heeft thans inheemsche godsdienstige voorgangers. Ijzerwaren, timmerhout, vensterglas, kralen en zoo meer hebben, zij het met mate, hun intrede gedaan.

De kunstzin uitte zich in snijwerk, hetzij been, ivoor of hout; thans zijn er ook teekenaars onder hen te vinden. Het laat zich verstaan dat vooral in de omgeving der schaarsche Europeesche bewoning de westersche invloed zich heeft doen gelden. Maar toch is de uit weinige honderden zielen bestaande bevolking zich zelve gebleven tengevolge der levensomstandigheden die het barre klimaat stelt. Zoo vindt men daar ook thans nog een door het Westen vrijwel ongerepte bevolking van natuurmenschen gekomen tot een cultureele hoogte die haar begrenzing vindt, niet door een geestelijken rem der bewoners, doch door een door de levensomstandigheden bepaald plafond. Men bedenke dat metaal er onbekend was en dat aan bestaansmiddelen slechts het drijfhout en al wat de zeehond te bieden heeft te vermelden zijn; het land levert niet veel meer dan steenen en weinige plantaardige zaken die voor den Eskimo van beteekenis zijn.