Kuifje in de Sovjet-Unie

Reinout van der Heijden

Uitg. contact, softcover

In 1979 valt de Sovjet-Unie Afghanistan binnen. In hetzelfde jaar begint Reinout van der Heijden Russisch te studeren en na enige oefening leest hij Dostojevski in de oorspronkelijke taal.

Het graf van de grote schrijver in Leningrad bezoekt hij in 1984 en hij ontmoet dan ook Masja, een studente die eigenlijk geen omgang mag hebben met buitenlanders. Hij vraagt zich af in wat voor een land hij zich bevindt: ,een land waar menselijke omgang verboden is?

Een jaar later komt Gorbatsjov aan de macht. Die begrijpt dat een land zonder vrijheid niet levensvatbaar is. Er breken hoopvolle tijden aan, waarin veel van wat vroeger niet kon mogelijk wordt. Van der Heijden wil journalist worden en gaat vol verwachting terug naar de Sovjet- Unie. Maar illusies groeien harder dan de geest die ze voortbrengt. Terwijl het land zich door ongekende veranderingen heen worstelt, leert de jonge reporter met moeite hoe hij een wereldmacht in beroering moet beschrijven. Van een Russische collega leert hij dat niet de politiek het belangrijkste is: 'Ga de straat op en beschrijf waar het allemaal om gaat. Wat kost een brood?'

De journalistieke onderwerpen worden vanaf dat moment bepaald door zijn vrienden: waar zij over discussiėren is waar Reinout van der Heijden over schrijft. Illegalen in Moskou. Milieuvervuiling. Nieuwe politieke partijen. Stijgende criminaliteit. Antisemitisme. Alleen op die manier valt de glasnost te begrijpen. Niet de mensen door het oog van de politiek, maar de politiek door de ogen van de Russen zelf.

Kuifje in de Sovjet-Unie is het verslag van twee ontwikkelingen, een persoonlijke en een politieke, die onontwarbaar met elkaar verstrengeld raken.