Iwan de verschrikkelijke

Jules Koslow

Uitg. Hollandia, hardcover met stofomslag, geillustreerd, stofomslag beschadigd

RYAN DE VERSCHRIKKELIJKE

De belangrijkste feiten omtrent het Leven van Iwan IV (1530-1584), de eerste Russische tsaar, zijn genoegzaam bekend, maar ze zijn zo boeiend, dat zelfs zij die er door en door mee op de hoogte zijn, er steeds weer over willen lezen. In Koslows werk — dat respect afdwingt, al is het populair historisch — wordt een barbaars, meedogenloos mens geschilderd, weinig geneigd tot mildheid, behalve in de korte periode van zijn eerste huwelijk, doch steeds bereid tot openbare zelfkastijdingen en klaagzangen over zijn eigen karakter.

Een deel van het belang van dit boek, geschreven door een auteur die een autoriteit op het gebied van de Sovjet Unie mag worden genoemd, ligt in de parallellen die hij trekt tussen het Rusland van vroeger en nu — de vergelijking met Stalin is haast onweerstaanbaar doch hij tracht niet Iwan to beoordelen, behoudens in vergelijk tot zijn tijdgenoten van de zestiende eeuw en in samenhang met de voornaamste stromingen van de Russische geschiedenis.

Het is een fascinerend, spannend verslag van de wonderbaarlijke loopbaan van een zeer opmerkelijke figuur, een van de afschuwelijkste monsters die ooit over een groot rijk hebben geheerst. Nochtans een bekwaam mens die veel tot stand heeft gebracht en een staatsman met een ongemeen helder inzicht in de toekomst.