In het gevolg van Willem III & Mary | Huizen en Tuinen uit hun tijd

Raaij Stefan van, Spies Paul

Uitg. De Bataafsche Leeuw, hardcover met stofomslag, geillustreerd
scheurtje in stofomslag


Ten geleide
Dit boek is in de eerste plaats bestemd voor het grote publiek. Het is tegelijkertijd het resultaat van wetenschappelijk onderzoek naar een kunsthistorisch onderwerp, dat misschien het best met het nieuwe woord 'wooncultuur' kan worden omschreven: de kunst in dienst van de sociale bovenlaag, die middels een pretentieuze woonomgeving uitdrukking geeft aan haar status en vermogen.

In de tijd van Willem III en Mary werden alle uitingen van beeldende kunst voor het eerst tot een onlosmakelijke eenheid gebracht: bouwkunst, beeldhouwkunst, schilderkunst, kunstnijverheid en tuinen stonden met elkaar in samenhang en vulden elkaar aan. De wooncultuur van de late zeventiende eeuw was het resultaat van het gezamenlijke streven van kunstenaar en beschermheer naar monumentaliteit als uitdrukking van de macht en het prestige van de opdrachtgever. Het is het doel van dit boek om vooral deze cultuur-historische achtergrond aan de hand van het voorbeeld van de koning-stadhouder en zijn hofkring te belichten.

Het boek valt uiteen in twee delen: in de eerste zes hoofdstukken worden de hofkring, de verschillende kunstuitingen, die in dienst stonden van de wooncultuur, en het resultaat, propaganda voor de opdrachtgever, ingeleid. Daarna passeren in vijf hoofdstukken een aantal voorbeelden van laat zeventiende-eeuwse wooncultuur: de woonhuizen, in stad en land, van de koning-stadhouder en zijn hofkring, zowel in Nederland als Engeland. Voorts wordt er in een apart hoofdstuk geschetst welke uitwisselingen op het gebied van wooncultuur tot stand kwamen tussen de omgeving van de koning-stadhouder en de bewoners van de Noord-Amerikaanse provincies. De (kunst-) historicus treft in plaats van een notenapparaat een beknopte bibliografie aan. De uitgever was van mening dat een notenapparaat niet thuishoorde in deze populair-wetenschappelijke verhandeling, die ter gelegenheid van een bilaterale herdenking is verschenen. De schrijvers hopen echter in de nabije toekomst de nieuwe gezichtspunten van hun onderzoek op wetenschappelijk verantwoorde wijze te zullen publiceren.

Zonder de hulp van Rob van Zoest, Lucy Schlter en Renata Traas was dit boek niet tot stand gekomen. Rob van Zoest was zelf nauw betrokken bij het eerste deel van het onderzoek en samen met Lucy Schliiter voerde hij de redactie over het boek. Renata Traas was steeds bereid assistentie te verlenen. Verder betekende de enthousiaste medewerking van de fotografe Brynn Bruijn dat het tot een fraai geïllustreerde uitvoering is gekomen. Daarvoor was ook de ondersteuning van onze sponsers , het Ministerie van Buitenlandse Zaken, de Dutch American West India Company, de Stichting 1688-1988 en Kodak Nederland onontbeerlijk.

In dat verband danken de schrijvers de directie Afdeling Voorlichting, mevrouw drs. M. Verbeek, Voorlichting Buitenland, en drs. J. Boeles, Afdeling Internationale Culturele Samenwerking van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en mevrouw R. Laverge voor hun bemiddeling. Prof. dr. A.G.H. Bachrach heeft als voorzitter van het Uitvoerend Comité Willem & Mary de schrijvers met raad en daad bijgestaan tijdens de voortzetting van hun onderzoek en hen aangespoord het resultaat om te werken tot een cultuur-historische publicatie. Voor de kunsthistorische begeleiding danken de schrijvers voorts dr. H. van Helsdingen, prof. dr. C.J.A.0 Peeters en prof. dr. J. Bruyn.