Ierland, eiland in oproer

Karl Marx / Friedrich Engels

Uitg; Pegasus, softcover, geillustreerd.
omslag gebruikssporen

Engels: De geschiedenis van Ierland' (1870)
In de noordwestelijke hoek van Europa ligt het land, met de geschiedenis waarvan wij ons zullen bezighouden, een eiland van 1530 Duitse of 32.500 Engelse vierkante mijlen. Maar dwars tussen Ierland en het overige Europa is het drie keer zo grote eiland gelegen, dat wij kortheidshalve gewoonlijk Engeland noemen; het omsluit Ierland vanuit het noorden, oosten en zuid-oosten volledig en laat het slechts in de richting van Spanje, West-Frankrijk en Amerika een vrije blik.

Het kanaal tussen beide eilanden, op de smalste plekken in het zuiden 50 tot 70, op één plaats in het noorden 13 en op een andere 22 Engelse mijlen breed, maakte het de Ierse Scoten reeds voor de vijfde eeuw mogelijk zich in het noorden op het buureiland te vestigen en het Schotse rijk te stichten. In het zuiden was het kanaal te breed voor de boten van de Ieren en Britten en vormde zelfs voor de platboomde kustvaartuigen van de Romeinen een ernstige hinderpaal. Maar toen Friezen, Angelen en Saksen en na hen de Skandinaviërs zich met hun kielvaartuigen op volle zee, uit het zicht van het land, konden wagen, vormde dit kanaal geen hindernis meer; Ierland viel aan de rooftochten van de Skandinaviërs ten prooi en lag als buit open voor de Engelsen. Zodra de Noormannen in Engeland een krachtige, in één hand verenigde regering tot stand hadden gebracht, deed de invloed van het grote buureiland zich gevoelen — in die tijd heette dit veroveringsoorlog'.

Daarop volgde in het verloop van de oorlog een periode, waarin Engeland de heerschappij ter zee veroverde, waarmee de mogelijkheid was uitgesloten, dat vreemde inmenging succes opleverde.
Toen tenslotte het gehele grotere eiland tot één staat werd ........................