Hongaarse kentering, een politieke beschouwing over Midden-Europa

Laszlo Maracz

Uitg. Aspekt, softcover.

Door de val van de muur in 1989 is Midden­-Europa onderhevig aan een enorm veranderingsproces. Staatkundige, nationale, culturele en geografische patronen die voor de Eerste Wereldoorlog Midden-Europa bepaal­den, worden weer zichtbaar door de kracht en dynamiek waarmee het Wilsoniaanse zelfbeschikkingsrecht en autonomie voor nationale gemeenschappen worden opgeëist. Het grootste minderhedenvraagstuk dat zich hierbij aftekent, is dat der Hongaren.

Hèt verdrag van Trianon (1920), dat de afgelopen 75 jaar de machts­constellatie in de regio bepaalde, ontnam Hongarije tweederde van zijn grondgebied en maakte miljoenen Hongaren tweederangs burgers in de omringende landen. De Hongaarse gemeenschappen staan tot aan de dag van vandaag bloot aan een keiharde, niets­ontziende psychologische en fysieke terreur die in sommige van die staten de vorm van een genocide heeft aangenomen. Maar een kentering tekent zich af: nationale dwinge­landen als Tsjecho-Slowakije en Joegoslavië zijn inmiddels van de kaart verdwenen. De Hongaren maken zich nu op voor autonomie.

Het Westen heeft tot nu toe weinig oog gehad voor de Hongaarse belangen. Dr. László Marácz laat in zijn boek zien dat het Hongarije-beeld bovenal bepaald wordt door stereotypen en vooroordelen. Hongaren worden gebrandmerkt als 'nationalisten', 'irredentisten', 'revisionisten' en 'anti-semieten'. Dit staat in schril contrast met de heldhaftige Hongaarse opstand van 1956 waarin de Hongaren met de blote vuist een bevrijdingsoorlog tegen de Sovjet-Unie voerden en hoe zij het voortouw namen bij de omwentelingen in 1989 en actief bijdroegen aan de val van het 'Roemeense genie' Ceausescu.

Het Westen maakt een beoordelingsfout. On­danks historische tegenslagen die geleid hebben tot een nationale gespletenheid zijn de Honga­ren de enige loyale gesprekspartners in Midden­-Europa voor het democratische Westen.