Homoseksualiteit een medische reputatie

Gert Hekma

De uitdoktering van de homoseksueel in negentiende-eeuws Nederland

Uitg. Sua, softcover
ex-libris en stempel op schutblad

In Homoseksualiteit, een medische reputatie wordt een rijk gedokumenteerd overzicht gegeven van de nieuwe wijze waarop men zich in de tweede helft van de negentiende eeuw in medische en justitiële kringen met homosek­sualiteit bezighield. In deze periode vindt namelijk een interessante omslag plaats. Het is niet meer de beoordeling en vervolging van de homoseksuele daad die in het middelpunt van de belangstelling staat maar de homosek­suele geaardheid.
Het verlichte denken aan het eind van de acht­tiende eeuw had opmerkelijke konsekwenties voor de strafrechtelijke praktijk: de sodomie, voorheen een doodzonde, werd in vele Euro­pese landen strafvrij. Dominees ruimden het veld voor doktoren. De moraaltheologie werd verdrongen door de natuurwetenschappen. De medische bezorgdheid leidde tot een preven­tieve benadering van ongewenst seksueel gedrag. Het debat over geneeswijze van homo­seksualiteit, aanpassing en emancipatie van homoseksuelen kon beginnen.
In het eerste deel van het boek wordt een over­zicht gegeven van de Europese diskussie over mannelijke homoseksualiteit vanaf het mid­den van de achttiende eeuw tot het begin van de twintigste eeuw. In het tweede deel wordt nader ingegaan op de wijze waarop deze dis­kussie in Nederland werd overgenomen maar ook op de feitelijke behandeling van homosek­suelen door medici en de vervolging van hen door politie en justitie.
Met deze studie levert de auteur een belang­rijke bijdrage aan de geschiedenis en plaatsbe­paling van homoseksualiteit en emancipatie. De historisch-sociologische zienswijze, waarin de homoseksueel geen slachtoffer is, maar een historische figuur die zijn sociaal bestaan in eigen handen heeft, verruimt het terrein van homostudies.