Het leven van P.C. Hooft

Tricht H.W. van

Uitg. Martinus Nijhoff, softcover, geillustreerd.

Onder 't bewind van keizer Karel V taande de vrijheid in de Nederlanden, maar de welvaart wies. Wel was de vrijheid een te hoge prijs, maar de zeegewesten dankten aan de machtspositie van de landheer de kans, de voordelen van hun Jigging uit te buiten.

Ook de sleutels van de Sont, die in de vijftiende eeuw al eens voor Amsterdam gelegen hadden, had hij in zijn hand, toen hij de Deense koning dwong, zijn Nederlandse onderdanen weer door te laten, Lubeck ten spijt (1544). En al doet Amsterdam naast de Antwerpse wereldhaven als een provinciaalse itestad aan, het waterland om het Y nam onder Karel V zeer in bedrijvigheid toe.

De Westenwinden hadden vanouds de schippers uit de Zuiderzee naar SleeswijkHolstein geblazen en later de Oostzee in, en terwijl de Yselsteden het verval der Hanze volgden, veroverden de schippers uit Hollands Noorderkwartier het leeuwendeel van de Sontvaart, die in later, grootser tijd met ere de moedercommercie zou worden genoemd.

Tot de drijvers van deze handel behoorde de Zaanse grootschipper Willem Jansz. Hooft, van wie in de schaarse archieven dier tijden nog geen spoor is aangetroffen, maar van wie de nazaat wist, dat hij, toen hij met zes of acht zonen, ieder met een schip, de Sont passeerde, door de Deense koning ten eten werd gevraagd.1 Wat de overlevering hieraan ook moge hebben opgesierd, stellig was Willem Jansz. Hooft een ommelandsvaarder van grote allure.

Dat hij zijn naam ontleende aan het havenhoofd te Westzaan is een aannemelijk vermoeden; stellig kwam hij van de waterkant, van de Zaan of een van zijn zijarmen. Holland was sedert enkele eeuwen bedijkt; op de armzalige veenspons die, naar geologische maatstaf