Het land dat Dante zag

Frederica Bremer

Uitg. Tjeenk Willink, hardcover met stofomslag, geillustreerd.


VOORWOORD

Waarom dit boek, gewijd aan de Middeleeuwse Kunst van Italië, door zijn titel vastgeknoopt aan Dante?

Wie van het Italië der Middeleeuwen een beeld tracht te doen oprijzen in zijn geest, ziet dit beeld beheerst door die éne grote figuur, wiens markante trekken ons zo bekend zijn door het portret, dat Giotto ons van hem naliet. En wij weten het, niet alleen is zijn Commedia het allergrootste werk van het Italië van zijn tijd, het is de machtigste synthese van alle geloof, alle denken, alle schoonheid van de Middeleeuwen.

Maar Dante's suggestieve taal wekt in ons het verlangen naar het werkelijk aanschouwen van de beelden, die hij oproept; en dien zichtbaren achtergrond van de Commedia heeft het Italië van thans nog voor een deel zó gaaf bewaard, dat het ons nog mogelijk is, aanvullend met onze fantasie, ons tot op een zekere hoogte een beeld te vormen van het land, dat hij zag; van het land en de steden, en in die steden van de schatten van de bouw­kunst, de beeldhouwkunst, de schilderkunst, waarop zijn oog gerust heeft, of althans zou hebben kunnen rusten. Om deze schatten te genieten, zó als zij het verdienen, kunnen wij nooit genoeg trachten ons in te denken, wat dit alles voor den Middeleeuwsen mens zelf betekende; en door allerlei opmerkingen, door zijn sterk beeldende vergelijkingen werpt Dante meer dan enig Middeleeuwer licht op de wijze, hoe een kunstenaar, begiftigd met een paar zéér scherp ziende ogen, de dingen zag, of soms ook niét zag, wat voor ons voor het begrijpen van oude kunst even belangrijk is.

Meer dan enig Middeleeuwer helpt hij ons, ons in te leven in zijn tijd en daardoor ook de beeldende kunst van zijn tijd te beleven, niet als "outsiders", maar als "insiders". Dat het beeld, dat wij in deze weinige bladzijden kunnen oproepen, zeer onvolledig is, behoeft niet te worden ................................................