Het enthousiasme, Kants kritiek van de geschiedenis

Lyotard Jean-Francois

Uitg. Agora, softcover


Kant, de Verlichtingsfilosoof bij uitstek, als inspirator van het postmoderne denken? Uitdagender had Jean-Francois Lyotard zijn kritiek op het moderne denken niet kunne t formuleren.

Voor Lyotard staat het postmoderne niet gelijk met irrationalisme en onverantwoordelijkheid. Teruggrijpend op Kants kritische filosofie ontwikkelt hij hier uitgangspunten voor een behoedzaam en ontvankelijk denken – een denken dat het 'verschil' en daarmee ook de on-enigheid (het geschil) respecteert tegenover alle eenheidsobsessie in politiek en godsdienst. Lyotard beroept zich op het oordeel van een kritische rechter. Deze 'respecteert de onderlinge heterogeni­teit van de zinsfamilies, hij ontwart ze en neemt een beslissing; maar hij laat, onder voorbehoud van zijn onderzoek, hun coëxistentie toe: hij vergelijkt'.

Op deze wijze tracht Lyotard rekenschap af te leggen van onze recente ervaringen, d.w.z. van 'het einde van de grote verhalen', door gebeurtenissen als Auschwitz, Boedapest 1956, etc.

Jean-Francois Lyotard was tot 1987 hoogleraar in de wijsbegeerte (esthetica) aan de Universiteit van Parijs­VIII .