HET DAGHET IN DEN OOSTEN.

Henri Borel

Uitgever: Veen, hardcover, geillustreerd
Band wat smoezelig

INLEIDING

Het is met geen enkele benaderende mogelijkheid te bepalen, hoe ontzaglijk, op politiek en economisch en wetenschappelijk en artistiek gebied voor de wereldontwikkeling zal worden dat wel reeds lang stil broeiende, maar plotseling door japansche kanonnen in de chi­neesche volksziel in beweging gebulderde proces: de ontwaking van het nationaal bewustzijn in China.

Tot voor enkele jaren was er eigenlijk geen chineesch volk als één, alle Chineezen omvattend begrip. China was een logge, inerte massa van heterogene provinciën en volken, misschien nog enkel bij elkaar gehouden door de moeite, die het zou kosten om uit elkaar te vallen. Toen, in 1894 in 't Noorden de oorlog met Japan woedde, maakte de Zuid-Chinees in de Fuhkien-provincie zich daar in 't geheel niet druk over, en den Chinees in de overzeesche koloniën liet die krijg zoo koud als een oorlog tusschen Bulgarije en Servië.

Zelden of nooit hoorde ik, tot vóór den russo-japanschen oorlog, een Chinees in Singa­pore of Batavia belangstelling uiten voor wat in China op politiek gebied voorviel. Wel had de chineesche emigrant in engelsche, ameri­kaansche of hollandsche koloniën in China vóórvaderlijke graven of bidhuizen, die hem aan een bepaalde plek in 't land zijner voorvaderen gebonden hielden, maar zijn belangstelling daarvoor betrof de plaats alleen, niet het vaderland - als nationaal éénheidsbegrip - van zijn afkomst. Bovendien stond een Chinees uit Shanghai even ver af van een rasgenoot uit Canton, als een Spanjaard van een Franschman, een Chinees uit Fuhchau evenzoo van een dito uit Peking, enz. enz ……………………………..