Heiligen zijn ook mensen

Walter Nigg

Uitgever: Helmond, hardcover

Men is verbaasd als men in Thomton Wilders geliefde toneelstuk 'Onze stad' uiteindelijk de vraag tegenkomt: 'Zijn er mensen die tijdens hun leven het leven doorgronden? Zal iemand dat ooit kunnen?' De auteur/regisseur beantwoordt deze vraag ontkennend, omdat volgens hem de mensen verblind zijn. Maar na een kort ogenblik te hebben nagedacht, neemt hij wat van zijn ontkenning terug door te zeggen: 'Misschien de heiligen en de schrijvers ... een beetje.'
Het is merkwaardig, zelfs hoogst merkwaardig, om in een modem toneelstuk dat het gewone leven in een Amerikaans stadje op een ongewone manier beschrijft, op de laatste levensvragen te stoten en er door een verwijzing naar de heiligen en de schrijvers een antwoord op te krijgen. Thomton Wilder laat slechts twee groepen mensen niet in het benauwende rumoer van het leven, dat vervuld is van een weemoedige vergankelijkheid, ten onder gaan: 'Misschien de heiligen en de schrijvers ... een beetje.' Deze uit­spraak dwingt ons halt te houden; hier moeten wij beginnen na te denken en dit nadenken mag niet meer ophouden, zolang er ook nog maar een vleugje adem in ons is.
Van de schrijvers valt werkelijk veel te leren. De echte schrijver is een geïnspireerd mens, die nooit met de auteur van ontspannings­boeken mag worden vergeleken. Wat het schrijven in diepste wezen is, valt moeilijk te zeggen en kan in het beste geval slechts worden aangeduid: het is allereerst een bepaalde atmosfeer waarin men óf kan ademen óf die de mens vreemd blijft. De grote schrijvers hebben in de diepten van het leven geschouwd en daar zowel onbeschrijflijk heerlijke als verschrikkelijke dingen waargenomen. Ze bezitten het vermogen om wat ze hebben gezien in woorden uit …………………………………….