Goud

Hans Wilsberger

Uitg. Amsterdam Boek, hardcover in cassette, geillustreerd

Goud is meer dan een combinatie van eigenschappen; dat is in de afgelopen zesduizend jaar in bijna alle cultuurcentra bewezen. Het is een symbool. Het is het archetype, het oerbeeld, van de goddelijkheid, bezit en macht. Wie het ziet, moet ernaar grijpen. Wie het heeft aangeraakt, komt er nooit meer of slechts moeilijk van los.

Goud maakte mannen tot ontdekkingsreizigers. Het verlokte de Egyptenaren in broze scheepjes tot levensgevaarlijke expedities rondom het Afrikaanse continent, het dreef de Kretenzische en Fenicische kapiteins tot aan de grenzen van de antieke wereld en toen Christoforus Columbus in de herfst van 1492 in Amerika aan land stapte, was zijn eerste vraag aan de inboorlingen: `Waar is hier goud te vinden?'
Goud maakte mannen tot uitvinders. Bij het bewerken van goud ontwikkelden de Egyptenaren geniale metallurgische kundigheden, bij de exploitatie van goudmijnen schiepen de Romeinen nieuwe mijntechnieken en op zoek naar de chemische vervaardiging van goud lukte het de geleerden buskruit en porselein te vervaardigen.

Goud maakte mannen tot slavenhouders en moordenaars. Om het bezit ervan onderdrukten de Egyptenaren de Nubiers, onderwierpen de Romeinen de Galliers en Spanjaarden, roeiden de Conquistadores in Midden-Amerika hele volken uit. Welke betekenis de mensen in de loop van de geschiedenis ook aan goud hebben gegeven — symbool van goddelijke almacht of aardse autoriteit, statussymbool van de rijken of simpel betaalmiddel — altijd is een stuk goud, afgezien van de symbolen, een bittere realiteit, het glanzende bewijs van geleden menselijke ellende geweest.