Een tijding met de snelheid des bliksems

De optische telegraaf in de Nederlanden (1800-1850)

Rob Korving en Bart van der Herten

Uitg. Canaletto, softcover, geillustreerd

Ongeveer twee eeuwen geleden werden plannen gesmeed om België, toen nog een deel van het Franse keizerrijk, aan te sluiten op het optische telegraafnet van Frankrijk. De kern van dat net bestond uit de revolutionaire telegraaftoestellen die de Fransman Claude Chappe had ontwikkeld. Dat was een houten seinpaal die in een groot aantal standen kon worden gezet. Iedere stand stond voor een letter of - wanneer er gebruik werd gemaakt van een codeboek - voor een complete zin. Een optische telegraaflijn bestond uit een aantal met deze telegraaftoestellen uitgeruste stations, die op een onderlinge afstand van 10 à 15 kilometer waren geplaatst. Met dit systeem was men in staat om berichten met verrassend hoge snelheid over een afstand van honderden kilometers te versturen.

In 1803 was het zover en werd Brussel aangesloten op de Ligne du Nord, de lijn van Parijs naar Rijssel. Later werd die lijn verder doorgetrokken naar Antwerpen en Vlissingen en tenslotte naar Amsterdam. De verbinding bleef bestaan tot Napoleon definitief verslagen was en aan de Franse overheersing van Nederland en België definitief een einde kwam.