Een brug te ver, Arnhem 1944

Cornelius Ryan

Operatie Market-Garden september 1944
Uitg. van Holkema en Warendorf, hardcover met stofomslag, geillustreerd.


Op zondag 17 september 1944, even na tien uur in de ochtend, steeg vanaf over heel Zuid-Engeland verspreid liggende vliegvelden de grootste armada van troepentransportvliegtuigen op, die ooit verzameld was voor een enkele operatie. In deze 263ste week van de tweede wereldoorlog ontketende de Geallieerde opperbevelhebber, generaal Dwight David Eisenhower, 'Market-Garden' - een van de vermetelste en fantasierijkste operaties van de oorlog. Verbazingwekkend genoeg was 'Market-Garden', een gecombineerd luchtlandings- en grondoffensief, het plan van een van de voorzichtigsten van alle Geallieerde commandanten, de Britse veldmaarschalk Bernard Law Montgomery.

'Market', de luchtlandingsfase van de operatie, was groots van opzet: ze omvatte bijna vijfduizend jagers, bommenwerpers, transportvliegtuigen-en meer dan tweeduizend zweefvliegtuigen. Die zondagmiddag om precies 1.30 uur n.m. begon tijdens een weergaloze aanval op klaarlichte dag een heel Geallieerd luchtlandingsleger, compleet met voertuigen en uitrustingsstukken, neer te dalen achter de Duitse linies. Het doel van deze gedurfde en historische invasie vanuit de lucht: het door de nazi's bezette Nederland.

Op de grond, opgesteld langs de Nederlands-Belgische grens, bevond zich de 'Garden' -strijdmacht, bestaande uit lange tankcolonnes van het Britse Tweede Leger. Om 2.35 uur n.m. begonnen de tanks - gesteund door artillerie en geleid door grote zwermen met raketten bewapende jachtvliegtuigen - hun stormloop tegen de ruggegraat van Nederland, langs een strategische route die de paratroepen inmiddels probeerden te veroveren en open te houden.

De bedoeling van Montgomery's grootse plan was de troepen en tanks in ijltempo door Nederland te laten trekken om, na de Rijn te zijn overgestoken, van het westen uit Duitsland zelf binnen te vallen. Operatie 'MarketGarden' was volgens Montgomery de bliksemsnelle klap die nodig was om het Derde Rijk op de knieen te dwingen en - nog voor het aanbreken van het winterseizoen - in 1944 een einde aan de oorlog te maken.