Don Quichote de la Mancha

Miquel de Cervantes Saavedra

Uitg. Foresta, hardcover met stofomslag, geillustreerd

Miguel de Cervantes Saavedra
DON QUICHOTE DE LA MANCHA
In 1547 werd Cervantes geboren als zoon van een onbemiddelde chirurg. Hij was in dienst van kardinaal Acquaviva in 1569 en werd een jaar later soldaat. Hij streed mee in de zeeslag van Lepanto en raakte in 1575 in handen van zeerovers die hem naar Algiers brachten waar hij vijf jaar in gevangenschap verbleef.

Na zich gedurende twintig jaar aan het schrijven van toneelstukken en ook korte verhalen to hebben gewijd met gering geldelijk resultaat, verscheen in 1605 het eerste deel van Don Quichote. Dit was direkt een enorm succes, want in hetzelfde jaar verschenen nog vijf herdrukken, bij drie verschillende uitgevers. Het werd in meer dan dertig landen vertaald, waaronder ook ons land, waar in 1657 de eerste uitgave verscheen. Alleen in Spanje verschenen meer dan duizend drukken, waaronder zeer kostbare uitgaven, met tekeningen van beroemde kunstenaars.

Het heeft zijn plaats veroverd in de rij van grote werken der wereldliteratuur. Waarschijnlijk komt dit omdat Cervantes de eeuwige mens heeft getekend, zoals deze was, is en zal zijn. Of het nu een herbergier of een molenaar, een priester dan wel een rechter, een ezeldrijver of een koopman betreft, zij allen worden gedreven door verlangen naar geldelijk voordeel, door lust naar amoureuze avonturen of zijn angstig voor dingen die toch nooit zullen gebeuren.

Alleen Don Quichote is niet vatbaar voor deze gevoelens, want hij is de verheven held, die in dienst van zijn denkbeeldige geliefde, de onvergelijkelijke Dulcinea van Toboso, onmiddellijk tot aktie overgaat, indien hij vermoedt dat er onrecht wordt bedreven of wanneer hij denkt dat zij Dulcinea niet als de schoonste vrouw van Spanje willen erkennen. Hij wankelt nooit in zijn trouw, ook niet als de minzieke dienstbode van de herbergier, 's nachts bij zijn bed komt, omdat zij denkt dat daar de ezeldrijver zal liggen met wie zij een afspraakje heeft.

Don Quichote is juist bezig haar, die hij voor een stille aanbidster van hemzelf houdt, te vertellen over zijn kuisheid en de verheven Dulcinea, als de ezeldrijver, die in hem een medeminnaar vermoedt, hem een geducht pak slaag geeft.

Zijn onafscheidelijke metgezel, de schildknaap Sancho Panza, gelooft onvoorwaardelijk in zijn meester, maar is nuchter genoeg om te zien dat de vijandig kijkende reuzen slechts windmolens zijn. Hij volgt evenwel zijn meester door dik en dun en droomt van zijn toekomstige rijkdommen in zijn positie als gouverneur van een eiland. Merkwaardig zijn zijn wijsgerige uitspraken als hij in die hoedanigheid moet rechtspreken over zijn onderdanen.

Grote schrijvers hebben Don Quichote gelezen en hun commentaar gegeven en sommigen menen dat Cervantes zijn eigen diepte niet heeft begrepen. Vermoedelijk komt dat, omdat de schrijver na het verschijnen van het eerste deel verklaarde, dat hij slechts een grappig boek wilde schrijven met kluchtige en lachwekkende avonturen als parodie op de ridderromans.

Aangelokt waarschijnlijk door het grote succes van Don Quichote bracht iemand, die zich Alonso Fernandez de Avellaneda noemde, zogenaamd een vervolg op deze roemruchte avonturen. Cervantes was hierover zo boos dat hijzelf een tweede deel schreef, dat in 1615 verscheen, een jaar voor zijn dood.
De 300 gravures van Gustave Dore maken de tekst aanschouwelijk, waardoor het een werk is geworden om steeds weer door te bladeren, zelfs na het meerdere keren te hebben gelezen.