De ziel als zweep

Dick Schouten

Uitg. Bert Bakker, softcover

Er bestaan regionen waar de verbeelding geen strobreed in de weg wordt gelegd en waar oorspronkelijkheid de ether vult tot aan de horizon. In De ziel als zweep, de derde roman van Dick Schouten, ervaart men wat er gebeurt wanneer men vanuit die regionen op weg gaat naar een wereld waarin gezond verstand een zegen is. Onderweg blijkt hoe de virtuositeit die overal in de zintuiglijke wereld leeft dankzij taal tastbaar gemaakt kan worden voor het menselijk bevattingsvermogen.

Tegelijkertijd zijn er de avonturen... avonturen die zich in Amsterdam, Breda, Antwerpen en Amerika afspelen, avonturen die een vergelijking opleveren tussen loze en lumineuze vormen van verantwoordelijkheid, Iiefde, humor, scepsis, precisie, geloof, woede, schoonheid, inspiratie en zelfkennis. Temidden van de avonturen en hun effecten groeit intussen de spanning die De ziel als zweep van het eerste tot het Iaatste woord bepaalt: de spanning tussen gezond verstand en herciisch enthousiasme, de spanning tussen zinnige en bevlogen visies op de bestemming van de mens.

Om te voorkomen dat de ambitieuze effecten in De ziel als zweep onder hun eigen gewicht zouden bezwijken moest voor alles de juiste hoofdpersoon gevonden worden, een mens die zichzelf desnoods zou durven verlagen tot een id ioot, een drijvende kracht die met tussenpozen zo in de ban raakt van eigen impulsen en inzichten dat hij zich op een bedenkelijke wijze bemoeit met het leven van dierbaren, vrienden en nietsvermoedende voorbijgangers. De ideate hoofdpersoon bleek een vijfendertigjarigedierenarts te zijn die zich in de tweede helft van september 1989 rond middernacht op een marginale, Amsterdamse zolderkamer beyond nadat hij zo'n zeven uur daarvoor bijna op bespottelijke wijze aan zijn einde was gekomen.

'Al schrijvend aan De ziel als zweep begon ik steeds sterker te hopen dat een lezer na de Iaatste woorden merkt dat hij als een torenvalk boven het boek hangt en de bladzijden overzietalseen schilderij waaruit alle geluiden opklinken die maar denkbaar zijn.'