De Tokio-Montana-expres

Richard Brautigan

Uitg. Bert Bakker, softcover.

De Tokio-Montana-expres neemt binnen het werk van Richard Brautigan (19351984) een bijzondere plaats in. Het is geen roman, evenmin een verhalenbundel. De meer dan honderd verhalen en verhaaltjes zijn als een glanzende ketting met elkaar verbonden, of zoals Brautigan zelf zei: Tussen Tokio en Montana dendert met hoge snelheid de Tokio-Montana-expres. Onderweg wordt er van tijd tot tijd gestopt. Uit die haltes bestaat dit boek. De 'ik' is de stem van stations langs de route.
Het boek is dus een reis, een montage van herinneringen, gevoelens en stemmingen, van absurde berichten en betoverende associaties: een opvoering van My Fair Lady in het Japans, het menu van ter dood veroordeelden in San Quentin, nieuw licht op de moord op Kennedy vanwege een plotseling gebrek aan pannekoeken, een analyse
van de choreografie waarin Laurel en Hardy als sneeuwvlokken uit de hemel vallen, enzovoorts.

De Tokio-Montana-expres doet verslag van een reis door de geest. Wat alles onlosmakelijk met elkaar verbindt is de gemillimeterde, dichterlijke stijl die Brautigan hanteert. Die stijl kennen we ook van zijn cult-roman Forel vissen in Amerika, een roman die de geest van de jaren zestig ademt, en van de prachtige, beklemmende novelle Dat de wind er geen vat op krijgt.
In al zijn boeken toont Brautigan zich een pijnlijk scherpe stilist, zijn werk is lucide, grappig, absurd en ontroerend. Het is ontregelend, speels, raadselachtig, en — bij vlagen — beklemmend.