De sterren van de hemel

De kunst van het toneelspelen

Hans van den Bergh

Uitg. Theater Instituut Nederland, softcover, geillustreerd.


Op basis van een zeer gedetailleerde enquête (en daaruit voortvloeiende interviews) met een groot aantal Nederlandse topacteurs geeft Hans van den Bergh in De sterren van de hemel: de kunst van het toneelspelen antwoord op een lange reeks fundamentele vragen over de ware aard van de toneelspeelkunst en over de veelal verzwegen geheimen van het vak.
Is toneelspelen een veredelde vorm van imiteren of ‘nadoen’ van de werkelijkheid? Of streeft de acteur naar het oproepen van een zelfstandige wereld die de betekenis kan verhelderen van de komische of tragische rollen die wij – de toeschouwers – zelf vervullen in het drama van het dagelijks leven?

In dit boek beleeft de lezer het gehele traject mee dat de toneelspeler in zijn carrière doorloopt: vanaf de eerste spelervaring, via de toneelopleiding, naar het lezen en leren van een rol tijdens het repetitieproces, tot en met de tournee door het land.
Maar er is ook volop ruimte voor de belevingswereld van de acteur: hoe beheerst men de angsten die het spelen met zich meebrengt en wat is er waar van de verhalen over de ‘rottigheid’ die acteurs tijdens de voorstelling met elkaar uithalen? De sterren van de hemel beantwoordt deze (en nog veel meer) vragen vanuit het perspectief van de kunstenaars zelf, die het avond aan avond klaarspelen een stoet van steeds wisselende personages voor onze ogen geloofwaardig leven in te blazen.

Gedurende meer dan 45 jaar bracht Hans van den Bergh talloze uren door in het donker van de Nederlandse schouwburgen en theaterzalen, waar hij duizenden toneelproducties bekeek. In zijn recensies liet hij zich altijd kritisch, maar steeds respectvol, en zeer analytisch uit over het welslagen of mislukken van een voorstelling. Gedurende die jaren was er één vraag die hem steeds meer ging intrigeren: wat is toneelspelen eigenlijk? Dit levendig geschreven en rijk geïllustreerde boek van zijn hand geeft een boeiende kijk achter de schermen van het theater en in de belevingswereld van een groot aantal Nederlandse topacteurs. Zij verlevendigen hun opvattingen over het vak bovendien met een vloed aan prachtige toneelanekdotes en onthullen zo de beroepsgeheimen die gewoonlijk verborgen blijven in ‘de tover’ van het theater. De sterren van de hemel is daarmee van belang voor iedereen die nieuwsgierig is naar het intrigerende fenomeen toneelspelen: of dat nu te zien is in een Griekse tragedie, een luchtige komedie, een Hollywood-film of in een populaire sitcom op televisie.