De schilderkunst van de renaissance I

Elie Charles Flamand

Uitg. Het Spectrum, hardcover met stofomslag, geïllustreerd.
Geschiedenis van de schilderkunst
Stofomslag slijtage en smoezelig.


Renaissance is (letterlijk) 'wedergeboorte', maar niet in de typisch religieuze betekenis - eerder het tegendeel. Men kan ook zeggen 'herleving' : een herleving van de oudheid en haar kunstidealen. Dus iets als een nieuw heidendom, inclusief de terugkeer van de goden en hun mythen? Een doorbladeren van de illustraties van dit deel leert al dat dit een eenzijdige voorstelling is. Afgezien van een enkele afbeelding als die van de Bevrijding van Andromeda (blz. 54/5) beperken de hier behandelde thema's zich tot de Bijbel en de heiligenlegenden. Maar de 'vermenselijking', die reeds bij Giotto inzette, gaat door. Een Madonna van deze wil nog in sterke mate de devotie opwekken. Van die van Perugino (blz. 68) kan men dit niet meer zeggen en Bellini's Madonna (blz. 82), hoe fraai de figuren van moeder en kind ook zijn, straalt geen 'wijding' uit. De kunstenaars hebben nog een band met de traditie, doch zij overtuigen niet meer. De kunst wordt zelfstandig, komt tot grote bloei en verliest tegelijk haar religieuze diepgang: de historisch onvermijdelijke weg der renaissance.