De Oorveeg

Willem Brakman

Uitg. Querido, softcover.

De oorveeg is een van de merk­waardigste romans die Willem Brakman tot nog toe geschreven heeft. Niet zo merkwaardig mis­schien nog waar het de gebeurte­nissen betreft - voorzover die on­dubbelzinnig vaststaan gaat het immers om de zeer alledaagse avonturen van een bedrijfsarts in het oosten des lands, die aldaar solliciteert, een huisje betrekt op een fabrieksterrein, enkele niet al te succesvolle verliefheden kent, met de collega's een uitstapje maakt naar Harderwijk en Lely­stad, het museum bezoekt, en die np een gegeven moment door zijn chef, met wie hij op enigszins gespannen voet staat, wordt geoorveegd. Maar parallel daarmee ontwikkelt zich een rancune in hem, die tot welke aanleiding dan ook slechts in een ver verwij­derd verband staat. Die rancune geeft het aanzijn aan groteske en gruwelijke droombeelden, brief­wisselingen, gesprekken, en mis­schien ook wel daden - dat is op den duur niet zo goed meer uit te maken. Een en ander lijkt overigens van het begin af aan geen privéondernerning van de hoofd­persoon te zijn: enkele buiten­staanders nemen uitgehreid aan gesprekken en correspondentie deel, de paus en zijn jezuïeten, de duivel en zjjn helse rot betreden het toneel - en het Twentse land­schap neemt het uiterlijk aan van het zestiende-eeuwse Duitsland, met opstandige boeren, brand­schattende benden, godsdienst ­en rechtvaardigheidsfanatici. Met zo'n kracht weet Brakman de hel­se visioenen voor ons op te roe­pen, dat het slot, waarin het af­gehouwen hoofd van de bedrijfs­arts met pauselijke goedkeuring tussen 'weerspiegelde wolken ligt voor de lezer een hoogtepunt is ­van verstilling en resignatie.