De ondraaglijke lichtheid van het bestaan

Milan Kundera

Uitg; Agathon Ambo, softcover.

De ondraaglijke lichtheid van het bestaan beschrijft de geschiedenis van twee paren. De knappe Tereza is jaloers op de maîtresses van haar man Tomas. Dat komt tot uiting in haar dromen, die onvermijdelijk gaan over de dood. Ze weet dat ze Tomas langzamerhand tot last geworden is: ze maakt van alles een drama en kan de lichtheid en het genoegen van de liefde niet meer inzien. Tomas wil op zijn beurt Tereza niet langer kwetsen, maar kan niet kiezen tussen zijn liefde voor zijn vrouw en zijn libertijnse neigingen. Sabina, vroeger Tomas' favoriete minnares, deelt diens hang naar bevrijding; haar leven is een aaneenrijging geworden van verraad. Haar minnaar Franz begrijpt haar behoefte aan licht- en vrijheid niet. Hij blijft haar even toegewijd als de zaak van de revolutie.

Al deze elementen weet Kundera uiterst geraffineerd en met zijn zin voor het paradoxale op te bouwen vanuit enkele simpele gegevens tot een steeds rijkere, genuanceerde structuur – in een spel vol variaties, dromen, bespiegelingen, een spel van heden en verleden. Als geen ander is Kundera erin geslaagd ernst en nonchalance zo te verenigen als in dit boek. Zelfs de dood heeft een janusgezicht: zowel dat van een vriendelijke droom-droefheid als een wrede onheilskop. Want De ondraaglijke lichtheid van het bestaan is óók een boek over de dood: die van mensen, maar misschien ook die van het oude Europa.