De kerk in het midden

Kerken, hoven, kapellen langs onze velden en wegen

C.W. Mönnich
foto's Con Mönnich

Uitg. Terra, hardcover met stofomslag, geillustreerd
omslag is smoezelig

Torens en kerken langs de horizon: in onze auto's hebben wij het veel te druk met de weg en de tegenliggers.
De horizon is dan veel te ver weg om er aandacht aan te besteden. Maar de boer op zijn trekker, de kinderen op de fiets onderweg tussen huis en school zien ze wel. Zij weten wat het hoge silhouet in de verte is: Heer of Oldeboorn of Callantsoog. Er is een verzameling koepels en daken en spitsen, en samen schrijven zij een naam aan de gezichtseinder: Hoorn, Maastricht. De dichter Jan Engelman heeft die stad herkend aan haar 'woud van torens'.
Aan de horizon vinden de mensen de merktekens waaraan zij hun omgeving onderscheiden. Daardoor zijn zij vertrouwd met hun land. Zij zien ze dag in dag uit. In zo'n geval denkt misschien een buitenstaander, dat zij ze niet meer zien en dat het juist de vreemdeling is,
die er werkelijk oog voor heeft. Wat dagelijks in ons blikveld verschijnt dringt immers niet door. Maar zou dat werkelijk waar zijn? Laten die herkennings­beelden maar eens uit onze vertrouwde omgeving verdwijnen; dan merken we hun afwezigheid terdege.
Of wij ons ervan bewust zijn of niet, de zekerheid van ons dagelijks doen en laten, van de voorstelling die wij hebben van de wereld waarin wij leven en van onszelf wordt geboren uit die' vertrouwde beelden. Daar oriënteren wij ons op: daar staat de kerk, daarnaast zie je de molen, dat daar even verder naar rechts is de fabriek en aan die andere kant, in het opgaande hout, schuilt de boerderij van Kos, of Hofstra, of Smeets, of Elfrink. Ze staan allemaal op hun vaste plaatsen, maar zij worden bijeen gehouden door die hoogste punt, die toren, dat grote rechte vlak van het kerkdak.