De bevrijding in de Oost

Rob Nieuwenhuys en anderen

Uitg. Meulenhoff , softcover

De bevrijdingsdagen van Rob Nieuwenhuys, Agnes Newton Keith, Bep Vuyk, G.F. Jacobs, Paula Gomes, Eric Lomax en anderen

De bevrijding in Nederlands-Indie kwam niet voor iedereen op dezelfde dag: nadat de Japanners op 6 augustus 1945 door de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki tot capitulatie waren gedwongen, duurde het vaak nog dagen voordat het bericht van de capitulatie tot de kampen doordrong, afhankelijk van hoe lang de onzekere kampcommandanten de kat uit de boom keken. Inmiddels verbeterden de behandeling en de rantsoenen meestal aanzienlijk, zodat de gevangenen en ge?nterneerden door begonnen te krijgen wat er aan de hand was.

Toen Indonesie op 17 augustus de onafhankelijkheid uitriep waren nog lang niet alle kampen bevrijd en sommige werden zonder meer overgenomen door de opstandelingen. Geallieerde troepen waren er nog niet, de Japanners waren nu veranderd van bewakers in beschermers. Zo werd voor velen de bevrijding in Nederlands-Indie niet het feest waarop men gehoopt had: voor menige ge?nterneerde was het startschot voor de onafhankelijkheidsstrijd het eerste schot dat zij hoorden.

In dagboeken en memoires worden de laatste dagen van de internering en de eerste dagen van de bevrijding, zowel in Nederlands-Indie als in Maleisi? en aan de Birma-spoorlijn, opgeroepen: geen uitbundige vreugde als in Europa, maar onrust en verwarring tekenen de bevrijding in de Oost.