De berg is jong

Suyin Han

Uitg. De Bezige Bij, hardcover met stofomslag
stofomslag is beschadigd

Han Suyin, die voor haar roman De grote schittering Hongkong en China, en voor Regen zal ik drinken Singapore en Malakka als plaatsen van handeling koos, laat haar roman De berg is jong in Nepal met zijn hoofdstad Katmandoe spelen. Zij woonde er in 1956 de kroning van de koning van Nepal bij.

In de figuur van Anne Ford, een Engelse in Azië grootgebrachte schrijfster, heeft Han Suyin het conflict tussen de puriteins-christelijke en de polytheïstisch-vrije levensopvatting scherp gesteld. Anne is in Katmandoe lerares geworden aan een Engels Instituut voor inlandse jonge meisjes en vrouwen, waarvan haar vroegere schoolvriendin Isobel Maupratt, dochter van Engelse zendelingen, directrice is.

Voor Anne wordt Katmandoe een openbaring. Katmandoe met zijn de zinnen opwekkende berglucht, zijn uitzicht op de eeuwig jonge, vitale bergreuzen van de Himalaya, zijn tempels en heiligdommen, waarvan de phallische beelden een doorn zijn in de ogen van de gefrustreerde engelse leraressen van het Meisjes Instituut.

Hier leert Anne de liefde kennen, die door het lichaam leidt tot een religieuze beleving van het bestaan. Tegenover de gespletenheid van westers denken en voelen plaatst Suyin het oosterse streven naar één-wording, naar synthese.
Rondom Anne Ford, haar man John en Isobel Maupratt schildert de schrijfster enkele markante figuren uit de Nepalese upper ten. Onder hen zijn vooruitstrevenden, die de hulp door het technische westen bij de ontwikkeling van hun onderontwikkeld land gaarne aanvaarden en reactionairen, die zich verzetten tegen elke vernieuwing, uit angst hierdoor hun eigen bevoorrechte positie te verliezen. Maar de invloed van het westen brengt niet alleen beroering in het sociale patroon van deze tot voor kort nog in feodale verhoudingen levende bevolking. Ook hun polytheistische levenswijze die juist berust op een verering van datgene wat het christelijke westen als zonde beschouwt, voelt er zich door aangetast.

De ontknoping van het dramatische conflict van deze roman ligt overigens geheel in de lijn van een tussen een man en een vrouw religieus-extatisch beleefde liefde. Han Suyin, die door haar geboorte (vader chinees, moeder europees) en door haar opvoeding (chinese letterkunde in Peking en doctor in de geneeskunde in Londen) oosters voelen en westers denken in zich verenigt, brengt in De berg is jong beide werelden tot leven.

De berg is jong is niet alleen een boeiend verhaal van een liefde, maar geeft tevens in de omsluiting van de demonische bergen van de Himalaya een onvergetelijk beeld van een nog aan goden offerende heidense samenleving.