Dagboek van een dwaas

Junichiro Tanizaki

Uitg. Meulenhoff, hardcover met stofomslag

Evenals in Tanizaki's roman De sleutel speelt in Dagboek van een oude dwaas (1963) de seksuele obsessie in de nabijheid van de dood een grote rol. Hoofdpersoon is de ziekelijke, al jaren impotente grijsaard Utsugi Tokusuke, die zich hevig aangetrokken voelt tot zijn schoondochter Satsuko.

Deze voormalige revuedanseres, die met haar voorliefde voor snelle auto's en bokswedstrijden én met haar vermogen een traditioneel huishouden te voeren, het na-oorlogse Japan belichaamt, doorziet zijn trucs en verkoopt haar gunsten duur. Gevangen in zijn seksuele obsessie en zijn door zenuwpijnen gekwelde lichaam, zweept Tokusuke zich door het subtiele spel van aantrekking en afstoting op tot een morbide hoogtepunt, waarna het lichaam zijn tol eist.

Wat de pijnlijke onthullingen van de oude man zo intrigerend maakt is de opvallende intelligentie, die niet alleen het najagen van zijn seksuele bevrediging dient maar tevens met onverbiddelijke scherpte de lachwekkendheid van zijn drift aantoont. Bij Junichiro Tanizaki is de mens-op-latere-leeftijd gereduceerd tot huid en zenuwen en wordt hij niet langer serieus genomen maar slechts met sluw medelijden door zijn omgeving bejegend.