Bouw Heer & Meester, de architectuur van kantoorgebouwen

Staal Gert

Uitgever 010 Publishers, hardcover met stofomslag, geillustreerd


De relatie tussen opdrachtgever en architect, tussen bouwheer en -meester, bepaalt de kwaliteit van de architectuur.

De vrijheid die Herbert Johnson van de Johnson Wax Company verleende aan Frank Lloyd Wright (We'll have your kind of building, not the kind of building I had in mind) is legendarisch en levvde een innovatief en schitterend kantoorgebouw op, dat het imago van het bedrijf onderstreepte.

Hermy en Berlage, Bronfman en Mies van der Rohe, Courtenay Blackmore en Rogers, Centraal Beheer en Hertzberger, de NMB Bank en Alberts; het zijn alle voorbeelden van een vruchtbare samenwerking.

'Bouwheer en -meester' beschrijft deze relatie chronologisch vanaf het midden van de negentiende eeuw.
De internationale ontwikkelingen en de belangriike momenten daarin, komen uitvoerig aan de orde. In Amerika onder andere de Chicago School, Larkin Building van Frank Lloyd Wright, de prijsvraag voor de Chicago Tribune in 1922, Rockefeller Center, Lever House van Skidmore, Owings and Merrill en Seagram Building van Mies van der Rohe. In Duitsland Peter Behrens en de AEG, Gropius en de invloed van het Bauhaus, en in het begin van de jaren zestig de ontwikkeling van de kantoortuin door het Quickborner Team.

De ontwikkelingen in Nederland blijven hierbij als een belangrijke draad door het boek heen lopen. Van de produktiefste en invloedrijkste kantoorbouwer Berlage en de architecten van het Nieuwe Bouwen, met Mart Stam als meest prominente ideoloog, tot Hertzbergers variant van het kantoorlandschap voor Centraal Beheer en de laatste jaren het spiegelende kantoorgebouw.

Gert Staal schrifft over architectuurvoor nietarchitecten, o. a. in NRC Handelsblad, evenals over industrieel ontwerpen.

Hij is hoofdredacteur van Items en verzorgde de eindredactie van Holland in Vorm, een boek over vormgeving in Nederland, van 1945 tot 1987.