Armance

Stendhal

Uitg. De arbeiderspers , softcover

Op 23 december 1826 schreef Stendhal onder meer het volgende aan Prosper Mérimée: 'Er zijn veel meer impotente mannen dan je zou geloven.' Dit naar aanleiding van zijn roman Armance, waarin impotentie centraal staat, zonder dat het overigens met name wordt genoemd.

Armance vindt zijn oorsprong in een literaire grap. De hertogin de Duras, een modieuze schrijfster, had twee romans over 'onmogelijke' liefdes gepubliceerd; om
haar serie te besluiten schreef ze nog een derde deel over een impotente graaf Olivier of het Grote Geheim luidde de titel. Een mooie jonge weduwe wordt verliefd op de graaf. Deze beantwoordt haar liefde, duelleert zelfs om haar, maar pleegt tenslotte zelfmoord en neemt zijn Verschrikkelijke Geheim mee in het graf. De roman werd niet gepubliceerd, maar in Parijse modieuze kringen wel veel gelezen.

Een Parijse redacteur, Latouche, schreef snel ook een roman over een impotente minnaar, ook al Olivier genaamd, en publiceerde hem in 1825 anoniem. Stendhal, die Latouche goed kende, schreef er een lovende recensie over waarin hij tegen beter weten in beweerde dat de auteur hertogin de Duras was. Een paar maanden later schreef hij de eerste versie
van Armance, zijn hoofdpersoon heette toen nog Olivier... Armance gaat natuurlijk niet alleen over impotentie. Stendhal schildert de zeden in de Parijse salons onder Karel x. Alle grote verwachtingen uit het tijdperk van revolutie en Napoleon zijn omgeslagen in hun tegendeel: de reactie heerst, er is geen enkele kans meer dat een nieuwe revolutie de bestaande orde omver zal werpen. Daarmee is de roman tevens een verbeelding van de maatschappelijke impotentie van zijn tijd.