Schrijvers over de wereld.
Reisverhalen uit de Verenigde Staten.
Het Spectrum, softcover.


AMERIKA is mijn tweede vaderland. Ik bedoel niet alleen de Verenigde Staten, maar ook Canada in het noorden en Mexico in het zuiden. Kortom, het hele, enorm gevarieerde gebied van Noord-Amerika. Hoe verschillend in hun politieke systemen en hun economieen ook, de drie landen horen bij elkaar. Ze leven op vele punten in onmin met elkander, maar de tegenstellingen verrijken het totale beeld, maken alles voor de buitenstaander des te boeiender en des te kleurrijker.
De bindingen tussen de drie landen zijn vaak onzichtbaar. Maar ze bestaan. Vandaar wellicht de eigenaardige zekerheid dat men in Zuid-Mexico nooit erg ver van het Canadese Montreal zit. En dat men in Denver, midden in de Verenigde Staten, met het ene been staat in Canada, waar dezelfde Rockies van Colorado zich nog in volle hoogte voortzetten, en met het andere been in Vera Cruz, waar de veroveringstocht begon van de Spaanse taal, die tot op de dag van vandaag toeneemt in macht. Niet uitsluitend in de oud Spaanse gebieden (Californie, Arizona, Nieuw Mexico, Colorado en Texas), maar ook en niet minder in Idaho en in zulke 'witte' staten als bijvoorbeeld Michigan.
Alles in Noord-Amerika staat in nauwe samenhang met elkaar. Het lastige Cuba hoort erbij en ook de lastige provincie Quebec, die met haar taalstrijd een aanval heeft gedaan op de eenheid van Canada en tegelijk op het kapitalisme van de Verenigde Staten. Want de Franstalige beweging van Quebec is socialistisch van allure en onderhoudt ideologische banden met de beweging van Castro.
Voor een buitenstaander is dat allemaal interessant om te volgen, meer intrigerend dan dwingend tot een directe keuze. En toch: als iemand een bepaald gebied tot zijn tweede vaderland uitroept, moet hij bereid zijn tot een stellingname. 'Amerika, hou ervan of verlaat het', 'America, love it or leave it', aldus de gevaarlijke slagzin die men op het hoogtepunt van de tegenstellingen over Vietnam kon lezen op al te veel autobumpers in de Verenigde Staten. Wat een onzin! Alsof men zichzelf zou toeroepen: 'Bemin uzelve of spring uit uw vel!' Ik heb maar een huid en ik hen lang niet verzot op alles wat daarin zit, maar ik zou me niet kunnen voorstellen in een andere huid te leven. Ik moet het ermee doen.
En ik moet het doen met Nederland. Het is mijn eerste vaderland en dat zal het wel blijven, ook als de Nederlandse taal niet mijn existentie zou zijn. Er is geen huiselijker stad dan Amsterdam, een herberg voor alle rassen, geloven en talen …………………………………