George Orwell 1984

Uitg. de Arbeiderspers, grote ABC nr. 3, hardcover met stofomslag, geillustreerd door Peter Vos.


Op 8 juni 1949 verscheen in Londen de eerste druk van een boek dat de klassieke naoorlogse toekomstroman bij uitstek zou worden: 1984 van George Orwell.

Binnen een jaar waren er van het boek in Engeland en Amerika een half miljoen exemplaren verkocht. Golo Mann prees het als de machtigste waarschuwing tegen de opkomst van het totalitarisme; V.S. Pritchett noemde het de sterkste satire in de Engelse literatuur sinds Swift. Van communistische zijde werd het boek aangevallen en veroordeeld als een in dienst van de koude oorlog vervaardigd schendschrift tegen Stalin en de Sovjetunie. Deze anti-utopie was door Orwell echter uitsluitend bedoeld als waarschuwing tegen elk totalitair systeem dat zich in welke historische, politieke, sociale of morele samenhang dan ook opstelt als bedreiger van de vrijheid en eigen persoonlijkheid van het individu.

Winston Smith, ambtenaar van het ministerie van Waarheid te Londen, toont een restje van overwonnen geachte individualiteit door verliefd te worden op een meisje. Het luidt zijn ondergang in, want hij leeft in 1984. De Partij, die een totalitair regime van lugubere perfectie heeft ingevoerd, erkent alleen de liefde die men voor haar leider Grote Broer moet voelen.

Alle oude waarden zijn uitgeroeid of omgekeerd, alle mechanismen van liefde en haat dienstbaar gemaakt aan de Staat. En voor Smith het genadeschot krijgt, zal hij dan ook met overtuiging zijn gevoelens hebben verloochend, vervuld zijn van de officiele waarheid en van een grenzeloze liefde voor Grote Broer.